Historia szkoły

Historia szkoły na podstawie książki „Szkoła Podstawowa Nr 1 w Jastrzębiu-Zdroju – Praca monograficzna wydana z okazji jubileuszu szkoły 2015” autorstwa mgr Danuty Łydzińskiej i mgr Ireny Stencel

Część I

Szkolnictwo w Jastrzębiu Górnym w latach 1679 -1965

  1. Początki szkolnictwa i jego rozwój do roku 1945 
    Źródła archiwalne pozwalają sięgnąć połowy XVII w. Już w roku 1679 w protokole powizytacyjnym mówi się o tutejszym żaku szkolnym (scholaris), nie podając jego nazwiska. Szkolna rola, z której żak korzystał, miała 4 stajania. Przy chacie szkolnej był ogródek. Żak pobierał od każdego siodłaka, a było ich 26, po 3 bochenki chleba rocznie, 1 grosz średnio rocznie i 1 wiertel żyta. Natomiast z kościelnej kasy płacono mu za wypiek hostii rocznie 20 groszy. Mógł on za to dostatnio utrzymać siebie i rodzinę. Nie wiadomo niestety, jak długo tu urzędował.
    W 1687 mówi się o przybyciu do Jastrzębia nowego rektora szkolnego: Wawrzyńca Szupieńskiego, brata miejscowego proboszcza. Z zawodu był krawcem. Ukończył tez dwie klasy szkoły łacińskiej. (…)
    w 1730 r. zakupiono do tutejszego kościoła organy i odtąd rektor szkolny określany jest „organistą” lub „ludirectorem”. W tym samym roku wybudowano szkołę drewnianą, która służyła również za organistówkę. Następcą Wawrzyńca Szupieńskiego był Jerzy Mentel , pierwszy nauczyciel-organista, który urzędował tu jakiś czas przed 1737. W kolejnych latach taką rolę pełnili również:
    – Walenty Boczek
    – Paweł Nyksa
    – Kasper Knura
    – Marcin Danecki
    – Andrzej Deuczmanek.
    Szkoła pruska
    W 1765 r. przeprowadzono reformę szkolnictwa parafialnego. Miało to miejsce po zdobyciu Śląska przez Prusy. Zaprowadzała ona w szkołach wiejskich jednolity system nauczania, polegający na 6-letnim obowiązku ciągłego nauczania, począwszy od szóstego roku życia dziewczynek i chłopców. Ustanowiono wtedy plan lekcji, a także pewne dochody dla nauczyciela. Miała go opłacać cała gmina, która ponadto musiała na gruncie gminnym wybudować szkołę. Nauczyciel z kolei musiał bezwzględnie znać język niemiecki, aby móc w tym języku nauczać dzieci. (…)
    W 1847 r. zbudowano nową, murowaną szkołę, krytą gontem. Budynek przeznaczony był dla 200 dzieci, znajdowało się w nim również mieszkanie dla nauczyciela i jego pomocnika, zwanego adiuwantem. W 1850 r. w wyniku huraganu zniszczeniu uległa część gontowego dachu szkoły. W 1863 r. przybył do Jastrzębia drugi pomocniczy nauczyciel. Odtąd szkoła była już dwuklasowa, prowadzona przez dwóch nauczycieli. W 1864 r. w szkole uczyło się 274 dzieci. Niestety w roku 1872 jednym zarządzeniem władz pruskich wyrzucono język polski i polskie podręczniki szkolne ze wszystkich szkół elementarnych na Górnym Śląsku. Odtąd zapanowała niemczyzna. Na ogół można twierdzić, że aż do połowy XIX wieku ludność Jastrzębia pochłonął analfabetyzm. Dzieci pomagały rodzicom i nie chodziły do szkoły. Jeszcze w 1840 r. zjawiały się w szkole tylko porą zimową, latem za to „wałęsały się po polach” pasąc bydło. W tym czasie z przedstawicieli całej gminy Jastrzębia Górnego, Dolnego i Zofiówki podpisać się umiało tylko 6 osób. W 1870 r. wśród mieszkańców, którzy ukończyli 10 lat było 35% analfabetów. W latach 1900-1910 odsetek analfabetów spadł do zera. Tłumaczono to przymusem szkolnym, który nałożono na mieszkańców. Ponadto zatrudniono wówczas więcej nauczycieli, uczących wyłącznie po niemiecku – germanizacja.
    Budynek szkolny w Jastrzębiu Górnym
    Dawna szkoła z XVIII wieku, tzw. Organistówka, była ciągle łatana i przetrwała do 1842r. W tym roku zbadano jej stan i stwierdzono, że nie nadaje się do użytku. Do 1847 r. powstał budynek murowany, pokryty gontem, zwany Kistrówką. Na parterze znajdowało się mieszkanie dla kierownika oraz drewutnia. Na piętrze zorganizowano dwie duże izby szkolne i izdebkę dla pomocnika. Po kilkudziesięciu latach i ta szkoła okazała się za mała. Kiedy w 1874 r. liczba dzieci podniosła się do 294, powstał projekt zbudowania nowej szkoły, o co najmniej pięciu izbach szkolnych. W tej szkole na oczątku był kierownik i dwóch nauczycieli. W 1878 r. było już 377 dzieci z Jastrzębia Górnego oraz 11 z kolonii Zofiówka. Nowa szkoła powstała dopiero w 1884 r., było to dzisiejsze przedszkole.
    W 1896 r. spłonęła stara szkoła, tzw. Kistrówka. W 1901 r. szkoła liczyła 357 uczniów. Od tego roku zarządzał nią kierownik Franciszek Galbas. Oprócz niego było jeszcze trzech nauczycieli. Od 1914 pracowało już sześciu nauczycieli. Kierownik Galbas był ostatnim kierownikiem pruskiej, niemieckiej szkoły w Jastrzębiu.
    W latach 1914-1918 na skutek działań wojennych została spalona szkoła należąca do parafii św. Katarzyny. W roku 1922 w miejsce spalonej Kistrówki, z funduszy parafialnych i gminnych, wybudowano nową szkołę (dzisiejszy Urząd Pracy).
    Pierwszym kierownikiem był p. Żymełka, a później p. Roman Mendzel, który równocześnie pełnił rolę organisty, dlatego też mieszkał w szkole przy kościele, zwanej Kistrówką. Nauczyciele pracujący w szkole przed II wojną światową to m.in.: panowie – Trischler, Feilhauer, Musioł, Kram, Raszka, Szweda, Bilski, Wawrzyczny oraz panie – Muszanka,  Alamodzianka, Strzelczykówna, Goździkówna, Brzezicka, Nedejówna, Raszka. Nauka odbywała się w języku polskim tylko do 1939 r. Przez następne lata językiem nauczania był niemiecki. Podczas II wojny światowej kierownikiem szkoły był najpierw Roman Mandzel, a następnie Niemiec p. Kruczke. Wśród nauczycieli uczących w tym okresie można wymienić Niemki: pannę Rose, pannę Haupt. W tym okresie uczył również Roman Mandzel, ponieważ znał język niemiecki. Uczniowie od pierwszego dnia nauki posługiwali się wyłącznie językiem niemieckim i korzystali z dostarczonych im podręczników w tym języku. Musieli dostosować się do wymogów, gdyż bali się konsekwencji, wynikających z posługiwaniem się językiem polskim, nawet na przerwach.
    Po 1945 r. wrócił do nauczania szkolnego język polski.
  2. Szkoła w latach 1945-1965
    Nauka w latach 1945-65 odbywała się w dwóch budynkach szkolnych. Tzw. stara szkoła to budynek obecnego przedszkola. Na parterze odbywały się zajęcia przedszkolne, a nauka w klasach I-IV szkoły podstawowej odbywała się zarówno na parterze, jak i piętrze budynku.. Tutaj tez znajdowały się mieszkania nauczycieli. Starsze klasy uczyły się w czterech salach i na poddaszu tzw. nowej szkoły, czyli w dzisiejszej siedzibie Powiatowego Urzędu Pracy. Liczebność klas dochodziła nawet do 55 uczniów. Nauczyciele uczący zarówno w młodszych jak i starszych klasach przechodzili na swoje zajęcia  jednego budynku do drugiego. W obu budynkach szkolnych nie było centralnego ogrzewania, dlatego w klasach stały piece kaflowe. Uczniowie tzw. nowej szkoły wychodzili na przerwy na dwór, gdzie znajdowały się również toalety.
    Większość uczniów mówiła gwarą, nawet w czasie lekcji. W związku z tym, że szkoła nie posiadała sali gimnastycznej, zajęcia w-f odbywały się na pobliskim boisku sportowym lub na placu szkolnym. Zimą uczniowie ćwiczyli w klasach. Trudna sytuacja lokalowa nie przeszkadzała w zaszczepieniu uczniom pasji do uprawiania sportu (hokej, narciarstwo).
    W 1960 r. z inicjatywy nauczycielki j. polskiego – Marii Bezuch powstał zespół teatralny, w skład którego wchodzili młodzi mieszkańcy Jastrzębia, zainteresowani teatrem. Wystawili oni następujące przedstawienia: Królewna Śnieżka, Świniopas, Dzikie łabędzie, Śluby panieńskie.
    W 1964 r. zespół nauczycielski SP1, z inicjatywy p. Marii Bezuch, założył teatr małych form, czyli kabaret nauczycielski. W 1970 uzyskał wyróżnienie na eliminacjach zespołów nauczycielskich Polski południowej w Krośnie.

Część II
Nowy budynek szkolny – 1965

  • 18.05.1964 roku rozpoczęto budowę obecnej szkoły – Pomnika Tysiąclecia Państwa Polskiego z numerem 1068.
  • 14.07.1964 r. odbyło się wmurowanie kamienia węgielnego.
  • Patronat nad budową objęły KWK „Jastrzębie” i  „Zofiówka”, budową zaś zajęła się jednostka Wojska Polskiego 5539 z Zabrza, wydatną pomocą wykazali się też mieszkańcy osiedla.
  • 10.10.1965 r. dokonano uroczystego otwarcia nowej placówki i nadano jej imię II Armii Wojska Polskiego, jako wyraz wdzięczności żołnierzom jednostki z Zabrza – budowniczym szkoły.
  • 12.10.1965 odbyła się pierwsza konferencja Rady Pedagogicznej, pod przewodnictwem pierwszego kierownika, pana Alberta Lose. W skład I Rady Pedagogicznej Szkoły Podstawowej nr 1 im. II Armii Wojska Polskiego w Jastrzębiu Górnym wchodzili: Stefania Lisikiewicz, Ludwina Otto, Janina Scholz, Maria Bezuchowa, Roman Bezuch, Elżbieta Samol, Krystian Pukowiec, Stanisława Cimała, Bronisława Brożek, Józef Tkocz.
  • 13.10 1965 r. odbyły się pierwsze lekcje w nowej szkole
  • 17.06.1967 r. szkołę opuścili pierwsi absolwenci w liczbie 22.
  • 01.09.1971 r. dyrektorem szkoły został pan Józef Bek
  • 01.03.1979 r. dyrektorem szkoły została pani Otylia Szymik
  • 09.10.1980 r. odbyło się uroczyste nadanie sztandaru szkole
  • 01.12.1990 r. dyrektorem została pani Halina Eksner-Bek
  • 01.09.1999 r. dyrektorem szkoły została pani Barbara Milewska
  • 2003-2005 r. p.o. dyrektora została pani Irena Stencel
  • 06-11. 2005 r. p.o. dyrektora została pani Bogusława Sierny
  • 08.11.2005 r. dyrektorem szkoły została pani Mariola Zych
  • 01.09.2015 r. dyrektorem szkoły został pan Dariusz Minakowski
  • 01.09.2020 r. p.o. dyrektora została pani Anita Polnik-Klajn
Używamy plików cookie do funkcjonowania strony, logowania, udostępniania funkcji mediów społecznościowych i analizowania naszego ruchu. Jeśli akceptujesz naciśnij Accept.
View more
Cookies settings
Accept
Privacy & Cookie policy
Privacy & Cookies policy
Cookie name Active

Kim jesteśmy

Adres naszej strony internetowej to: https://zsp1.jastrzebie.pl.

Jakie dane osobiste zbieramy i dlaczego je zbieramy

Komentarze

Kiedy odwiedzający witrynę zostawia komentarz, zbieramy dane widoczne w formularzu komentowania, jak i adres IP odwiedzającego oraz podpis jego przeglądarki jako pomoc przy wykrywaniu spamu. Zanonimizowany ciąg znaków stworzony na podstawie twojego adresu email (tak zwany hash) może zostać przesłany do usługi Gravatar w celu sprawdzenia czy jej używasz. Polityka prywatności usługi Gravatar jest dostępna tutaj: https://automattic.com/privacy/. Po zatwierdzeniu komentarza twój obrazek profilowy jest widoczny publicznie w kontekście twojego komentarza.

Media

Jeśli jesteś zarejestrowanym użytkownikiem i wgrywasz na witrynę obrazki, powinieneś unikać przesyłania obrazków z tagami EXIF lokalizacji. Odwiedzający stronę mogą pobrać i odczytać pełne dane lokalizacyjne z obrazków w witrynie.

Formularze kontaktowe

Ciasteczka

Jeśli zostawisz na naszej witrynie komentarz, będziesz mógł wybrać opcję zapisu twojej nazwy, adresu email i adresu strony internetowej w ciasteczkach, dzięki którym podczas pisania kolejnych komentarzy powyższe informacje będą już dogodnie uzupełnione. Te ciasteczka wygasają po roku. Jeśli odwiedzisz stronę logowania, utworzymy tymczasowe ciasteczko na potrzeby sprawdzenia czy twoja przeglądarka akceptuje ciasteczka. To ciasteczko nie zawiera żadnych danych osobistych i zostanie wyrzucone, kiedy zamkniesz przeglądarkę. Podczas logowania tworzymy dodatkowo kilka ciasteczek potrzebnych do zapisu twoich informacji logowania oraz wybranych opcji ekranu. Ciasteczka logowania wygasają po dwóch dniach, a opcji ekranu po roku. Jeśli zaznaczysz opcję „Pamiętaj mnie”, logowanie wygaśnie po dwóch tygodniach. Jeśli wylogujesz się ze swojego konta, ciasteczka logowania zostaną usunięte. Jeśli zmodyfikujesz albo opublikujesz artykuł, w twojej przeglądarce zostanie zapisane dodatkowe ciasteczko. To ciasteczko nie zawiera żadnych danych osobistych, wskazując po prostu na identyfikator przed chwilą edytowanego artykułu. Wygasa ono po 1 dniu.

Osadzone treści z innych witryn

Artykuły na tej witrynie mogą zawierać osadzone treści (np. filmy, obrazki, artykuły itp.). Osadzone treści z innych witryn zachowują się analogicznie do tego, jakby użytkownik odwiedził bezpośrednio konkretną witrynę. Witryny mogą zbierać informacje o tobie, używać ciasteczek, dołączać dodatkowe, zewnętrzne systemy śledzenia i monitorować twoje interakcje z osadzonym materiałem, włączając w to śledzenie twoich interakcji z osadzonym materiałem jeśli posiadasz konto i jesteś zalogowany w tamtej witrynie.

Analiza statystyk

Z kim dzielimy się danymi

Jak długo przechowujemy twoje dane

Jeśli zostawisz komentarz, jego treść i metadane będą przechowywane przez czas nieokreślony. Dzięki temu jesteśmy w stanie rozpoznawać i zatwierdzać kolejne komentarze automatycznie, bez wysyłania ich do każdorazowej moderacji. Dla użytkowników którzy zarejestrowali się na naszej stronie internetowej (jeśli tacy są), przechowujemy również informacje osobiste wprowadzone w profilu. Każdy użytkownik może dokonać wglądu, korekty albo skasować swoje informacje osobiste w dowolnej chwili (nie licząc nazwy użytkownika, której nie można zmienić). Administratorzy strony również mogą przeglądać i modyfikować te informacje.

Jakie masz prawa do swoich danych

Jeśli masz konto użytkownika albo dodałeś komentarze w tej witrynie, możesz zażądać dostarczenia pliku z wyeksportowanym kompletem twoich danych osobistych będących w naszym posiadaniu, w tym całość tych dostarczonych przez ciebie. Możesz również zażądać usunięcia przez nas całości twoich danych osobistych w naszym posiadaniu. Nie dotyczy to żadnych danych które jesteśmy zobligowani zachować ze względów administracyjnych, prawnych albo bezpieczeństwa.

Gdzie przesyłamy dane

Komentarze gości mogą być sprawdzane za pomocą automatycznej usługi wykrywania spamu.

Twoje dane kontaktowe

Informacje dodatkowe

Jak chronimy twoje dane?

Jakie mamy obowiązujące procedury w przypadku naruszenia prywatności danych

Od jakich stron trzecich otrzymujemy dane

Jakie automatyczne podejmowanie decyzji i/lub tworzenie profili przeprowadzamy z użyciem danych użytkownika

Branżowe wymogi regulacyjne dotyczące ujawniania informacji

Save settings
Cookies settings
Rozmiar czcionki
Kontrast